Heb jij weleens het gevoel dat je op je werk veel meer in je mars hebt dan er op een gewone werkdag uitkomt?
Je weet dat je analytisch sterk bent. Dat je oog hebt voor detail. Dat je complexe problemen goed kunt doorgronden.
Of dat je juist heel creatief bent, betrouwbaar en betrokken.
En toch lukt het niet altijd om die kwaliteiten optimaal in te zetten.
Misschien omdat je regelmatig wordt onderbroken. Omdat afspraken niet duidelijk zijn. Omdat je agenda voortdurend verandert. Omdat je veel energie kwijt bent aan sociale situaties of aan het inschatten van wat anderen van je verwachten.
Dan kan het voelen alsof je kwaliteiten er wel zijn, maar je er niet goed bij kunt.
Alsof je de sleutel tot jouw kwaliteiten in handen hebt, maar de deur naar mogelijkheden gesloten blijft.
De juiste omstandigheden maken verschil
Wanneer werken niet goed lukt, wordt er vaak eerst naar de persoon met autisme gekeken.
Wat moet jij anders doen?
Kun je niet wat flexibeler zijn?
Kun je beter leren omgaan met veranderingen?
Moet je niet gewoon wat meer je grenzen aangeven?
Natuurlijk is het waardevol om te onderzoeken wat jij zelf kunt veranderen. Maar dat is maar één kant van het verhaal.
Het gaat ook om de vraag:
Past de manier waarop het werk is georganiseerd bij wat jij nodig hebt om goed te kunnen functioneren?
Voor iemand met autisme kan bijvoorbeeld een rustige werkplek, duidelijke communicatie, schriftelijke informatie of voldoende tijd om te schakelen een groot verschil maken.
Niet omdat je dan wordt ontzien.
Maar omdat je daardoor minder energie hoeft te besteden aan het omgaan met de omstandigheden en meer energie overhoudt voor het werk zelf.
De juiste omstandigheden maken kwaliteiten zichtbaar
Stel: je bent ontzettend goed in het analyseren van ingewikkelde vraagstukken.
Maar tijdens je werkdag komen er voortdurend Teams-berichten binnen, lopen collega’s binnen met vragen en verandert de planning meerdere keren.
Aan het einde van de dag heb je misschien weinig van je ingewikkelde denkwerk gedaan.
Betekent dat je niet goed kunt analyseren?
Nee.
De omstandigheden waren niet passend bij het soort werk waarvoor jouw kwaliteit nodig is.
Wanneer je bijvoorbeeld tijd krijgt om geconcentreerd te werken, minder wordt onderbroken en duidelijk is wat prioriteit heeft, kun je veel meer laten zien.
Onderzoek wat jij nodig hebt
Als je met je werkgever in gesprek wilt gaan over mogelijke aanpassingen, is het nodig dat je voor jezelf scherp hebt hoe je optimaal kunt functioneren.
Kijk naar:
- Wanneer gaat het wél goed?
- Waar krijg ik energie van?
- Wanneer raak ik overprikkeld of uitgeput?
- Welke situaties kosten mij veel energie?
- Welke informatie heb ik nodig om mijn werk goed te kunnen doen?
- Wat helpt mij om overzicht te houden?
- Welke omstandigheden helpen mij om geconcentreerd te werken?
- Welke manier van communiceren werkt voor mij?
- Hoeveel schakelen kan ik op een dag aan?
- Welke afspraken of aanpassingen zouden voor mij een verschil maken?
Zo ontdek je steeds beter wat jouw persoonlijke gebruiksaanwijzing is.
Van daaruit kun je vervolgens kijken: wat kan ik zelf anders organiseren en wat heb ik van mijn werkomgeving nodig?
Soms zit de oplossing in iets kleins.
Een agenda met duidelijke prioriteiten.
Een rustige werkplek.
Informatie voorafgaand aan een vergadering.
Afspraken zoveel mogelijk schriftelijk.
Minder onverwachte onderbrekingen.
Of simpelweg voldoende tijd om van de ene taak naar de andere te schakelen.
Maak zichtbaar wat jij nodig hebt
Misschien vind je het lastig om aan je werkgever te vertellen wat je nodig hebt. Je wilt niet lastig zijn. Je wilt niet het gevoel hebben dat je om een uitzondering vraagt. Of misschien weet je zelf nog niet precies wat zou helpen.
Juist dan kan het helpen om samen met een coach te onderzoeken wat er gebeurt. Een coach kan je helpen om patronen te herkennen, je behoeften concreet te maken en te ontdekken welke aanpassingen voor jou kunnen werken.
Het doel is dat jij jouw kwaliteiten kunt inzetten op een manier die duurzaam en passend is.
De juiste sleutel zorgt ervoor dat je kunt laten zien wat er al in je zit.